رله شیشه ای یا رله کمکی کلید الکترومغناطیسی کوچکی است که با فرمان کم‌توان، چند کنتاکت را وصل و قطع می‌کند و در تابلوهای برق، مدارهای فرمان و اتوماسیون صنعتی کاربرد دارد. این دسته برای تابلوسازان، تعمیرکاران و کسانی است که برای مدار فرمان به رله‌ای با ولتاژ بوبین و تعداد کنتاکت مناسب نیاز دارند. در برق پارسه رله‌های ۸، ۱۱ و ۱۴ پایه از برندهای فیندر و برمه را می‌بینید و می‌توانید پیش از خرید برای انتخاب ولتاژ و سوکت با...
رله شیشه ای یا رله کمکی کلید الکترومغناطیسی کوچکی است که با فرمان کم‌توان، چند کنتاکت را وصل و قطع می‌کند و در تابلوهای برق، مدارهای فرمان و اتوماسیون صنعتی کاربرد دارد. این دسته برای تابلوسازان، تعمیرکاران و کسانی است که برای مدار فرمان به رله‌ای با ولتاژ بوبین و تعداد کنتاکت مناسب نیاز دارند. در برق پارسه رله‌های ۸، ۱۱ و ۱۴ پایه از برندهای فیندر و برمه را می‌بینید و می‌توانید پیش از خرید برای انتخاب ولتاژ و سوکت با کارشناسان ما مشورت کنید.
رله شیشه ای چیست؟
این رله را رله کمکی، رله فرمان یا رله مینیاتوری هم می‌گویند. بدنه‌ی شفاف دارد و داخل آن یک بوبین (سیم‌پیچ) و تیغه‌های کنتاکت دیده می‌شود. وقتی بوبین برق‌دار می‌شود، تیغه‌ی مشترک (COM) از تیغه‌ی بسته (NC) جدا و به تیغه‌ی باز (NO) وصل می‌شود. این رله جریان قدرت را کنترل نمی‌کند و بیشتر برای فرمان دادن به بخش‌های مختلف یک مدار و سوئیچ بارهای سبک به کار می‌رود.
انواع رله کمکی
رله‌های کمکی را بر اساس تعداد پایه، ولتاژ بوبین، نوع نصب و امکانات جانبی دسته‌بندی می‌کنند.
رله هشت، یازده و چهارده پایه
تعداد پایه‌ها به تعداد کنتاکت‌ها وابسته است. رله ۸ پایه دو کنتاکت دارد: دو پایه برای بوبین و برای هر کنتاکت سه پایه (مشترک، باز و بسته). رله ۱۱ پایه سه کنتاکت و رله ۱۴ پایه چهار کنتاکت دارد. هر چه کنتاکت بیشتر باشد، فرمان‌های بیشتری را هم‌زمان می‌توان داد. چون آرایش پایه‌ها در برندهای مختلف فرق می‌کند، پیش از سیم‌کشی نقشه‌ی چاپ‌شده روی بدنه را بخوانید.
بوبین متناوب یا مستقیم
بوبین در دو نوع AC و DC ساخته می‌شود. ولتاژهای رایج ۱۲، ۲۴ و ۲۲۰ ولت هستند و مدل‌هایی با ۴۸ و ۱۱۰ ولت هم وجود دارد. ولتاژ بوبین باید دقیقاً با ولتاژ فرمان مدار یکی باشد.
رله سوکتی یا رله روی برد
رله‌های شیشه‌ای معمولاً روی سوکت (پایه) نصب می‌شوند. سوکت روی ریل تابلو بسته می‌شود و اجازه می‌دهد رله را بدون باز کردن سیم‌ها عوض کنید. نوع دیگر روی برد مدار چاپی لحیم می‌شود.
چراغ نشانگر و دکمه تست
بعضی مدل‌ها چراغ LED برای نشان دادن برق‌دار بودن بوبین و دکمه یا اهرم تست برای وصل دستی کنتاکت‌ها دارند. بعضی فقط پرچم مکانیکی دارند و بدون چراغ هستند. اگر در تابلو به عیب‌یابی سریع نیاز دارید، مدل دارای چراغ و دکمه تست مناسب‌تر است.
راهنمای انتخاب رله شیشه ای
برای انتخاب درست، این موارد را از روی مدار خود مشخص کنید:
- ولتاژ بوبین: برابر با ولتاژ منبع فرمان، مثلاً ۲۴ ولت.
- نوع بوبین: AC یا DC.
- تعداد کنتاکت: دو، سه یا چهار کنتاکت، متناسب با تعداد فرمان‌ها.
- جریان کنتاکت: معمولاً ۵ تا ۱۰ آمپر (بعضی مدل‌ها تا حدود ۱۲ آمپر). جریان بار باید کمتر از آن باشد.
- نوع نصب: سوکتی روی ریل یا روی برد.
- امکانات: چراغ نشانگر و دکمه تست.
- نقشه پایه‌ها: تعداد پایه به‌تنهایی کافی نیست. نقشه و آرایش کنتاکت‌ها را هم قبل از خرید ببینید.
برندهای رله کمکی
در این دسته رله‌های دو برند فیندر و برمه عرضه می‌شود.
رله کمکی فیندر
فیندر برندی ایتالیایی است و رله‌های سری ۵۵ و ۶۰ آن در تابلوهای صنعتی رایج‌اند. سری ۵۵ با ۸ پایه و دو کنتاکت ۱۰ آمپر، یا ۱۴ پایه و چهار کنتاکت ۷ آمپر عرضه می‌شود و چراغ نشانگر، پرچم مکانیکی و دکمه تست قفل‌شو دارد. سری ۶۰ رله‌ی پایه‌گرد ۸ پایه با دو کنتاکت ۱۰ آمپر است و تفاوت اصلی‌اش با سری ۵۵ نداشتن چراغ نشانگر است. کنتاکت‌ها از آلیاژ نیکل و نقره‌اند و بوبین بسته به مدل با ولتاژهای ۱۲ و ۲۴ ولت DC و ۲۴، ۱۱۰ و ۲۲۰ ولت AC ساخته می‌شود.
رله کمکی برمه
برمه (BERME) برندی است که علاوه بر رله‌های شیشه‌ای، رله SSR، ترموستات، تایمر، کنتاکتور و سوکت هم دارد. رله‌های شیشه‌ای برمه برای مدارهای فرمان تابلو مناسب‌اند و ولتاژ بوبین، تعداد پایه و جریان هر مدل در صفحه‌ی همان محصول آمده است. برای انتخاب سوکت مناسب هر مدل با کارشناسان ما مشورت کنید.
تفاوت رله کمکی با کنتاکتور
رله کمکی فقط کنتاکت فرمان دارد و برای جریان کم و مدار فرمان ساخته شده است. کنتاکتور علاوه بر آن کنتاکت قدرت دارد و برای جریان‌های بالاتر و بارهای تک فاز و سه فاز به کار می‌رود. برای بار سنگین مثل موتور از کنتاکتور و برای فرمان دادن به آن از رله کمکی استفاده کنید.
H2: کاربردهای رله کمکی
این رله‌ها در جاهایی استفاده می‌شوند که باید چند فرمان را با یک سیگنال کوچک اجرا کرد:
- مدارهای فرمان تابلوی برق
- اتوماسیون صنعتی و رابط خروجی PLC یا کنترلر
- زیاد کردن تعداد کنتاکت‌ها در مدارهای فرمان
- سوئیچ بارهای سبک با جریان کم
خرید رله شیشه ای از برق پارسه
برای خرید، ولتاژ بوبین، تعداد کنتاکت و نوع نصب را مشخص کنید و رله‌ی مناسب را به سبد اضافه کنید. قیمت روز هر مدل به ولتاژ بوبین، جریان کنتاکت، تعداد پایه، برند و همراه بودن سوکت بستگی دارد و در صفحه‌ی همان محصول آمده است. کالاها با اصالت کالا عرضه می‌شوند و اگر درباره‌ی ولتاژ یا آرایش پایه‌ها مطمئن نیستید، قبل از ثبت سفارش از کارشناسان ما کمک بگیرید. سفارش‌ها به سراسر کشور ارسال می‌شود.
سوالات متداول
رله را چطور نصب کنم؟
رله را روی سوکت جا بزنید و سوکت را روی ریل تابلو ببندید. سیم فرمان را به پایه‌های بوبین و سیم بار را به پایه‌های کنتاکت وصل کنید. شماره‌ی پایه‌ها را از نقشه‌ی روی بدنه بخوانید. نصب باید با قطع بودن برق انجام شود.
نقشه‌ی پایه‌های رله کجاست؟
نقشه معمولاً روی بدنه چاپ شده است. در آن پایه‌ی مشترک (COM) محل ورود سیم است، پایه‌ی بسته (NC) در حالت عادی وصل است و با برق‌دار شدن بوبین قطع می‌شود، و پایه‌ی باز (NO) در حالت عادی قطع است و با برق‌دار شدن بوبین وصل می‌شود.
رله را چطور تست کنم؟
ولتاژ نوشته‌شده برای بوبین را به پایه‌های بوبین بدهید. اگر رله عمل کند، صدای کلیک شنیده می‌شود و با مولتی‌متر می‌توانید وصل شدن COM و NO را ببینید. در مدل‌های دارای چراغ، چراغ هم روشن می‌شود.
رله ۲۴ ولت را به ۲۲۰ ولت بزنم؟
نه. ولتاژ بوبین باید دقیقاً با ولتاژ فرمان یکی باشد. اتصال ۲۲۰ ولت به بوبین ۲۴ ولت باعث سوختن سیم‌پیچ می‌شود.
فرق رله ۸ پایه با ۱۱ پایه؟
رله ۸ پایه دو کنتاکت و رله ۱۱ پایه سه کنتاکت دارد. تعداد کنتاکت را بر اساس تعداد فرمان‌هایی که لازم دارید انتخاب کنید.
چه باری را می‌شود به رله وصل کرد؟
بارهای سبک که جریانشان از جریان نامی کنتاکت رله کمتر باشد. برای جریان‌های بالاتر یا بار سنگین از کنتاکتور استفاده کنید.
جمع‌بندی
با انتخاب درست ولتاژ بوبین، تعداد کنتاکت و سوکت، رله کمکی فرمان‌های تابلوی شما را ساده و مطمئن اجرا می‌کند. رله شیشه ای مناسب مدار خود را از دسته‌ی رله شیشه‌ای برق پارسه انتخاب کنید.
